oldaudio.nl, dbx ruisreductie,compander

Voor wie het vergeten is: DBX werkt met compressie, expan-sie, het enerzijds boosten van hoge frequenties, cutten van de lage en anderzijds het terug-brengen daarvan naar de oor-spronkelijke sterkte en omvang. Als tijdens een opname flink wordt gecom-primeerd (inkrim-pen van de dynamiek en met zo'n 40 dB) en daarna omge-keerd evenredig wordt ge-expandeerd, dan haal je de dynamiek van de CD!

DBX werkt zowel tijdens de opname als tijdens de weergave en meestal ook tegelijk, bijvoorbeeld voor nabandcontrole. Het is typisch iets voor mensen die het maximale willen behalen, zeer goed tegen overspraak, terwijl bij een minder goede bandkwaliteit de DBX-opname nog tot verrassingen zorgt.

Model 21 is goed voor lokatiewerk: lekker klein gehouden. Aan bediening zit er maar een knop op, aan-uit, want lokatiewerk biedt niet veel ruimte om nog eens moeizaam te gaan inregelen. Voordeel daarvan is dat met de weergave via hetzelfde apparaat het geluid met alles d’r op en d’r an weer terug komt.
Type II, waar model 21 in valt, is geheel compatibel met andere modellen van type II. As simpel as that!

Kast van teakhout en staal/aluminium, front zwart, achterpaneel acht heldere pluggen. Onbeschadigd.

Voor iemand die meer kwaliteit wil.
Geheel gedokumenteerd.
Van eerste eigenaar, weinig gebruikt, nu € 120,-

Tegelijk vindt er frequentie-compressie en -expansie plaats. Het effect is dat de normale ruis, altijd ergens in de buurt van -50 dB, steeds buiten het signaal blijft en in feite tijdens de expansie wordt weggedrukt tot onder het -95 dB niveau. Dat is een on-ge-hoord laag niveau. Ruis is gewoon... ...eh,... WEG, terwijl de speakers je hard om de oren slaan!
Kijk naar het schema hiernaast.

Model 228, goed voor studiowerk of voor de audiofiel:
compressie en expansie ook hier spiegelbeeldig met de zelfde waarden, zie schema boven. Maar als extra een aparte regeling om tot 1,5 meer dynamiek aan te brengen. Met twee schuiven: de "grens" en de "hoeveelheid". De werking is bovendien zichtbaar met een ledbar die aangeeft wanneer de electronica aanspreekt en met hoeveel. Een dijk van een compander. Type II, waar model 228 in valt, is geheel compatibel met andere modellen van type II, c'est comme toujours. Kast staal/aluminium, front zwart, achterpaneel acht heldere pluggen. Geheel gedokumenteerd. Onbeschadigd.

Lang voordat er digitaal muziek bestond geschiedde registratie van geluid merendeels met recordertape. Er bestonden al langer mooie en vlekkeloze systemen die tot de bodem van het maximaal haalbare gingen (ook nu draaien die nog) maar toch iets miste in de dynamiek van bijvoor-beeld een 110 man sterk symfonie orkest. Bandmateriaal kon tot niet meer dan 60 - 70 dB gemoduleerd worden tenzij het systeem de band razendsnel langs de koppen trekt. Oudere recorders met die kwaliteiten trokken band met 76 cm. per seconde door en dat verschil hoorde je. Je voelde het ook in de portemonnee want dat liep flink in de papieren. Totdat DBX met een voor die tijd revolutoinair systeem kwam: bij lagere snelheden compressie van dynamiek en bandbreedte bij opname en bij weergave dito expansie. Wat een winst!

Plotseling was de concertzaal voor elke professionele middenklasse bandrecorder haalbaar. Wordt er een show gedraaid met schitterende beelden, maar het geluid steunt die beelden niet, dan valt het allemaal wat tegen.
Bijvoorbeeld bij diaprodukties hoort immers ook stereogeluid van alle markten, alleen heeft een daarvoor gangbare recorder slechts twee kanalen en dus geen kanaal meer over voor het diastuursignaal! Door een extra opname- en weergavekop tussen de stereokanalen te bouwen heb je wel dat extra kanaal maar importeer je ook stoorsignalen, afkomstig door onvermijdbare overspraak: de sporen lagen te dicht naast elkaar. Met DBX tussen de geluidskanalen werden die stoorsignalen geheel weggedrukt. Uiteraard werkt dat ook zo bij vier sporen, bij acht, zestien sporen etc.
En nu nog vragen toeschouwers zich af hoe alles zo automatisch verloopt terwijl je er niets van merkt!